Jafnréttisstefna Skattsins
1. Meginstefna
Skatturinn vinnur markvisst að stöðugum umbótum í jafnréttismálum í samræmi við lög nr. 150/2020 um jafna stöðu og jafnan rétt kynjanna.
Jafnréttisstefnan nær til allrar starfsemi og alls starfsfólks embættisins og er birt á heimasíðu Skattsins. Jafnréttisstefnan skilgreinir markmið stofnunarinnar á sviði jafnréttismála og greinir frá aðgerðum til að ná markmiðum, ábyrgð þeirra og tímaramma. Ríkisskattstjóri ber megin ábyrgð á jafnréttisstefnunni en sviðsstjóri mannauðs- og fjármálasviðs og aðrir stjórnendur sjá um að stefnunni sé framfylgt. Allt starfsfólk Skattsins ber í sameiningu ábyrgð á því að tileinka sér jafnréttisstefnu Skattsins.
1.1 Nýráðningar
Markmið 1 - Sem jafnast hlutfall kynja í sambærilegum störfum
Stefnt skal að því að ná sem jöfnustu kynjahlutfalli í sambærilegum störfum innan embættisins og þess sé sérstaklega gætt við nýráðningar. Þjónusta embættisins kallar á fjölbreyttar lausnir sem best verður mætt með því að hlutfall kynja sé sem jafnast og starfsfólk á öllum aldri með mismunandi bakgrunn, reynslu og menntun taki þátt í starfseminni.
Sjónarmiðum jafnréttis og fjölbreytileika skal ávallt gætt í ráðningarferlinu, allt frá auglýsingu til ráðningar. Ávallt skal gæta þess að sýna öllum umsækjendum virðingu þegar störf eru auglýst hjá Skattinum, óháð kyni. Embættið mun við ráðningar og eftir því sem við á, leitast við að jafna hlut kynjanna innan ákveðinna starfahópa.
Aðgerð: Safna gögnum um kynjahlutfall umsækjenda og ráðinna.
Ábyrgð: Mannauðs- og fjármálasvið
1.2 Launajafnrétti
Markmið 2 - Sömu laun greidd fyrir sambærileg eða jafn verðmæt störf
Laun og önnur starfskjör, starfsaðstæður eða hlunnindi skulu vera jöfn fyrir sambærileg eða jafn verðmæt störf. Með jöfnum launum er átt við að laun séu ákveðin út frá málefnalegum forsendum á sama hátt fyrir allt starfsfólk í samræmi við starf og starfshæfni hvers fyrir sig. Ákvarðanir sem hafa áhrif á launakjör skulu byggðar á málefnalegum forsendum og viðmið sem sett eru til grundvallar launaákvörðunum skulu ekki fela í sér kynjamismunun. Unnið er eftir staðlinum ÍST 85:2012 um jafnlaunakerfi sem felur í sér skuldbindingu æðstu stjórnenda til þess að rýna launasetningu reglulega með það að markmiði að uppræta kynbundinn launamun ef hann er til staðar og að vinna stöðugt að umbótum sem miða að því að tryggja jöfn kjör allra kynja í sambærilegum störfum.
Aðgerð: Innleiða og viðhalda jafnlaunakerfi samkvæmt ÍST 85:2012. Rýna launagreiningar reglulega og birta árlega niðurstöður.
Ábyrgð: Mannauðs- og fjármálasvið
1.3 Starfsþróun og framgangur í starfi
Markmið 3 - Gæta jafnréttis við framgang í starfi
Við úthlutun verkefna eða þegar teknar eru ákvarðanir um framgang í starfi skal þess gætt að einstaklingum sé ekki mismunað vegna kynferðis. Sérstök áhersla er lögð á að staða kynjanna í stjórnunar- og áhrifastöðum sé sem jöfnust.
Leitast er við að deila verkefnum þannig að kynjahlutfall verði sem jafnast þegar kemur að þátttöku í vinnuhópum, ráðum, stjórnum og í innlendum og erlendum nefndum. Þá hefur ríkisskattstjóri skrifað undir viljayfirlýsingu frá Efnahags- og framfarastofnun Evrópu (OECD) þess efnis að reyna eftir fremsta megni að stuðla að því að jafnt kynjahlutfall sé í pallborðsumræðum og á frummælendaskrám ráðstefna og funda.
Aðgerð: Safna gögnum um kynjahlutfall varðandi framgang í starfi. Safna gögnum um þátttöku í nefndum og ráðum.
Ábyrgð: Stjórnendur í samvinnu við mannauðs- og fjármálasvið
1.4 Þjálfun og endurmenntun
Markmið 4 - Starfsfólk hafi jafnan aðgang að endurmenntun, fræðslu og starfsþjálfun
Allt starfsfólk skal setja sér starfsþróunaráætlun sem útfærð er í starfsmannasamtali og samþykkt af sviðstjóra mannauðs- og fjármálasviðs , þannig að starfsfólk af öllum kynjum í sambærilegum störfum njóti sömu tækifæra til endurmenntunar, fræðslu og starfsþjálfunar. Kynningar frá embættinu sem lúta að starfsþjálfun, fræðslu og endurmenntun skulu vera án skírskotunar til ákveðinna kynja.
Aðgerð: Ár hvert skal tekið saman kynjahlutfall þeirra sem sækja sér endurmenntun og rýna á stjórnendafundi.
Ábyrgð: Mannauðs- og fjármálasvið
1.5 Samræming vinnu og einkalífs
Markmið 5 – Vera fjölskylduvænn vinnustaður og gera starfsfólki kleift að samræma vinnu og einkalíf
Velferð einstaklinga í einkalífi fer saman við líðan þeirra og árangur í starfi. Leitast skal við að skapa öllu starfsfólki óháð kyni aðstæður til að samræma kröfur starfs- og fjölskylduábyrgðar. Í þessu felst að taka skal tillit til einstaklingsbundinna aðstæðna eftir því sem unnt er.
Aðgerð: Kynna fyrir starfsfólki þær reglur sem gilda um sveigjanlegan vinnutíma og vinnutilhögun.
Þegar við á kynna fyrir verðandi foreldrum, réttindi og skyldur sem það hefur gagnvart vinnustaðnum vegna fæðingar- og foreldraorlofs auk réttinda vegna veikinda barna.
Ábyrgð: Stjórnendur í samvinnu við Mannauðs- og fjármálasvið
1.6 Einelti, kynferðisleg áreitni, kynbundin áreitni og ofbeldi
Markmið 6 - Auka meðvitund um skaðleg áhrif eineltis, kynferðislegrar áreitni, kynbundinnar áreitni og ofbeldis á vinnustað
Einelti, kynferðisleg áreitni, kynbundin áreitni og ofbeldi er ekki liðið hjá Skattinum. Starfsmaður sem telur sig verða fyrir þess háttar ofbeldi eða áreitni á vinnustaðnum skal snúa sér hið fyrsta til næsta yfirmanns eða mannauðsstjóra og tilkynna um atvikið. Jafnframt er unnt að snúa sér til einhvers af sviðsstjórum embættisins eða til ríkisskattstjóra, samkvæmt gildandi verkferlum
Aðgerð: Árlega skal leitast eftir því að fræða starfsfólk um einelti, kynbundið ofbeldi, kynbundna áreitni og kynferðislega áreitni og leggja áherslu á að slíkt sé ekki liðið á vinnustaðnum
Á nýliðakynningu skal starfsfólki kynnt viðbragðsáætlun vegna eineltis, kynbundins ofbeldis, kynbundna áreitni og kynferðislega áreitni.
Rýna viðbragðsáætlun vegna eineltis, kynbundins ofbeldis, kynbundna áreitni og kynferðislega áreitni og uppfæra þegar þörf er á.
Ábyrgð: Stjórnendur í samvinnu við mannauðs- og fjármálasvið
2 Eftirfylgni og endurskoðun
Til að tryggja framkvæmd og virkni jafnréttisstefnunnar eru settar fram árlegar aðgerðir í jafnréttisáætlun Skattsins og árangur af þeim metinn. Eftirfylgni skal m.a. felast í:
- Að framkvæmdastjórn ræði reglulega um jafnréttismál.
- Öflun tölfræðilegra upplýsinga um þætti sem varða áætlunina og birta árlega skýrslu.
- Árlega tillögur að nánari skilgreiningu markmiða úr jafnréttisáætlun (mælanleg viðmið og tímamörk).
- Tekið við ábendingum frá starfsfólki um úrbætur vegna jafnréttismála.
- Úrbótatillögur um jafnréttismál lagðar fyrir framkvæmdastjórn.
- Að jafnréttisfræðsla fari reglulega fram.
- Tillögur að endurskoðun jafnréttisstefnu lagðar fram a.m.k. á þriggja ára fresti.
Framkvæmdastjórn er heimilt, en þó ekki skylt, að skipa í stöðu jafnréttisfulltrúa sem hefði umsjón með ofangreindum verkefnum. Ef ekki er skipaður sérstakur jafnréttisfulltrúi ber Mannauðs- og fjármálasvið ábyrgð á ofangreindum verkefnum.
Jafnréttisstefnan er endurskoðuð a.m.k. á þriggja ára fresti og virknin metin á árlegum rýnifundum stjórnenda um jafnlaunakerfið.
Uppfært 21. október 2025
